રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI)એ તમામ બેંકોને દરરોજ જમા કરવામાં આવતી 2,000 રૂપિયાની નોટોનો ડેટા જાળવી રાખવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. RBI દ્વારા 22 મેના રોજ આ સંબંધિત સૂચનાઓ જારી કરવામાં આવી છે. આરબીઆઈ દ્વારા કહેવામાં આવ્યું છે કે નિયમો અનુસાર ગમે તેટલી નોટો બદલી શકાય છે. તે જ સમયે, કેન્દ્રીય બેંકે એમ પણ કહ્યું છે કે બજારમાં અન્ય મૂલ્યોની નોટોની કોઈ અછત નથી. ભારતીય રિઝર્વ બેંકના ગવર્નર શક્તિકાંત દાસે કહ્યું છે કે સામાન્ય લોકોને 2000 રૂપિયાની નોટ બદલવાની સુવિધા આપવામાં આવશે. કાઉન્ટર સામાન્ય રીતે કરવામાં આવશે, જેમ કે અગાઉ પ્રદાન કરવામાં આવ્યું હતું.

ક્લીન નોટ પોલિસી હેઠળ નિર્ણય

દાસે કહ્યું કે નોટો બદલવા માટે ચાર મહિનાનો સમય આપવામાં આવશે,  2000 રૂપિયાની નોટોને બંધ કરવાનો નિર્ણય ક્લીન નોટ પોલિસી હેઠળ લેવામાં આવ્યો છે. RBI ગવર્નરે કહ્યું છે કે 2000 રૂપિયાની નોટો બદલવાની સંપૂર્ણ તૈયારીઓ કરી લેવામાં આવી છે. 23 મેથી, અન્ય મૂલ્યોની 2,000 રૂપિયાની નોટ બદલવાની મર્યાદા કોઈપણ બેંકમાં એક સમયે 20,000 રૂપિયા સુધીની રહેશે. દાસે કહ્યું, અમે નોટો બદલવામાં આવતી મુશ્કેલીઓ પર સતત નજર રાખી રહ્યા છીએ.

RBI ગવર્નરની અપીલ 

RBI ગવર્નરે લોકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ નોટો બદલવાની ખોટી અવ્યવસ્થા ન સર્જે. કોઈ પણ પ્રકારની ઉતાવળ કરવાની જરૂર નથી. લોકો 30 સપ્ટેમ્બર સુધી રૂ. 2,000ની નોટોથી ખરીદી પણ કરી શકશે. RBI ગવર્નરે કહ્યું કે 2000ની નોટોનું પ્રિન્ટિંગ બંધ થઈ ગયું છે. RBI ગવર્નરે વધુમાં જણાવ્યું કે લોકોને 4 મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે, ઉતાવળ કરવાની જરૂર નથી, તેથી તમે આરામથી બેંકમાં જઈને 2000 રૂપિયાની નોટ બદલી શકો છો, ચિંતા કરવાની જરૂર નથી.

2000 રૂપિયાની નોટોના ચલણમાં ઘટાડો થયો 

RBI ગવર્નરે કહ્યું કે 500 અને 1000 રૂપિયાની નોટો બંધ કરવાના કારણે નોટબંધી દરમિયાન ચલણની અછતને પહોંચી વળવા માટે 2000 રૂપિયાની નોટ છાપવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. હવે આ હેતુ પૂરો થયો છે. આજે અન્ય મૂલ્યની પૂરતી નોટો ચલણમાં છે. 2000 રૂપિયાની નોટોનું સર્ક્યુલેશન પણ સારૂ છે, જો કે હવે તે સરક્યુલેશન 6 લાખ 73 હજાર કરોડ રૂપિયાના ટોચના સ્તરથી ઘટીને લગભગ 3 લાખ 62 હજાર કરોડ રૂપિયા પર આવી ગયું છે. પ્રિન્ટિંગ પણ બંધ કરી દેવામાં આવ્યું છે. 2000ની નોટોએ તેનું જીવન ચક્ર પૂર્ણ કર્યું છે.

શું 1 હજારની નોટો ફરી ચલણમાં આવશે?

RBIના ગવર્નર શક્તિકાંત દાસે આજે મુંબઈમાં દેશની સૌથી મોટી નોટને ચલણમાંથી બહાર કરવાના નિર્ણય પાછળના કારણો વિશે વિગતવાર માહિતી આપી હતી. બાદમાં RBI ગવર્નરે મીડિયા સાથેની ચર્ચામાં મીડિયાકર્મીઓના વિવિધ પ્રશ્નોના જવાબ આપ્યા હતા. તેમને એક સવાલ કરાયો હતો કે શું RBI ફરી 1 હજાર રૂપિયાની નોટ ચલણમાં લાવશે? શક્તિકાંત દાસે કહ્યું છે કે હાલમાં આવી કોઈ યોજના નથી.