ભારતમાં ઓનલાઈન ફાર્મસીઓ સરકાર તરફથી સખત પડકારનો સામનો કરી રહી છે, જે તેમની અરજીઓ છતાં ડ્રગ્સ કંટ્રોલર જનરલ ઓફ ઈન્ડિયા (DCGI) દ્વારા આ વર્ષની શરૂઆતમાં જારી કરાયેલી નોટિસના જવાબમાં બિલ લાવવાનું આયોજન કરી રહી છે. જે તેમની કામગીરી પર પ્રતિબંધ લાદી શકે છે. ડ્રાફ્ટ ડ્રગ્સ, મેડિકલ ડિવાઇસીસ એન્ડ કોસ્મેટિક્સ બિલ, 2023 ના નવીનતમ સંસ્કરણમાં એક જોગવાઈ છે જે સરકારને સૂચના દ્વારા કોઈપણ દવાના ઑનલાઇન વેચાણ અથવા વિતરણને નિયંત્રિત કરવા, પ્રતિબંધિત કરવાની મંજૂરી આપે છે. આ બિલ ચોમાસુ સત્રમાં સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવે તે પહેલા કેન્દ્રીય કેબિનેટ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે.

આ બિલમાં શું છે જોગવાઈ? 

આ બિલની જોગવાઈ મુજબ અગાઉની એક કરતાં અલગ છે, જે ગયા વર્ષે જાહેર પ્રતિસાદ માટે જારી કરવામાં આવી હતી અને ઈ-ફાર્મસીઓના સંચાલનને મંજૂરી આપવા માટે પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવી હતી. જે મુજબ, "કોઈ પણ વ્યક્તિ પોતે અથવા અન્ય કોઈ વ્યક્તિ દ્વારા અથવા તેના વતી, નિર્ધારિત રીત સિવાય કોઈ પણ દવા ઓનલાઈન માધ્યમથી વેચી, સ્ટોક, ડિસ્પ્લે, વેચાણ માટે ઓફર, અથવા વિતરણ કરી શકશે નહીં."

ઓનલાઈન વિક્રેતાઓને DCGIએ ફટકારી હતી નોટિસ

ફેબ્રુઆરીમાં એમેઝોન અને ફ્લિપકાર્ટ હેલ્થ સહિત ઓનલાઈન દવાના વિક્રેતાઓને આપેલી નોટિસમાં DCGIએ જણાવ્યું હતું કે લાઈસન્સ વિના વિવિધ મોબાઈલ એપ્લિકેશન્સ સહિત ઓનલાઈન, ઈન્ટરનેટ અથવા અન્ય ઈલેક્ટ્રોનિક પ્લેટફોર્મ દ્વારા દવાઓનું વેચાણ, સ્ટોકિંગ, ડિસ્પ્લે અથવા વેચાણ અથવા વિતરણ, દવાઓની ગુણવત્તાને અસર કરી શકે છે અને દવાઓના સંભવિત દુરુપયોગ અથવા સ્વ-મેડિક દવાઓના દુરુપયોગને કારણે જાહેર આરોગ્ય માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે. દવાઓના ઓનલાઈન વેચાણ માટે કોઈ પણ કંપનીને કોઈ લાઇસન્સ જારી કરવામાં આવ્યું નથી તેવી સ્પષ્ટતા કરતા, DCGIએ નોટિસ જારી થયાના બે દિવસમાં કંપનીઓ પાસેથી જવાબ માંગ્યો હતો, અને ઉમેર્યું હતું કે જવાબ આપવામાં નિષ્ફળતા તાત્કાલિક કાર્યવાહીમાં પરિણમી શકે છે.

કેમિસ્ટ્સના સંગઠને કર્યો હતો વિરોધ

ઓલ ઈન્ડિયા ઓર્ગેનાઈઝેશન ઓફ કેમિસ્ટ્સ એન્ડ ડ્રગિસ્ટ્સ (AIOCD), જે ભારતમાં લગભગ 12.5 લાખ ફાર્માસિસ્ટનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, તે પણ ઈ-ફાર્મસીઓની 'ગેરકાયદેસર વેપાર પ્રથાઓ અને કિંમતો'નો વિરોધ કરી રહી છે. AIOCDના જનરલ સેક્રેટરી રાજીવ સિંઘલે કહ્યું, "અમે ઈચ્છીએ છીએ કે સરકાર જલ્દીથી ઓનલાઈન ફાર્મસી સામે પગલાં લે."