દુનિયાની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા એટલે કે અમેરિકાથી મોટા અને ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. દેશમાં ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે અને રાજકીય ગરમાયું છે. આ દરમિયાન અમેરિકામાં પણ  શટડાઉન (US Shutdown)નો ખતરો વધી રહ્યો છે અને હવે તેમાં માત્ર બે દિવસ જ બચ્યા છે. વાસ્તવમાં, સરકારને ભંડોળ પૂરું પાડતું ફેડરલ નાણાકીય વર્ષ 30 સપ્ટેમ્બર 2023 ના રોજ સમાપ્ત થઈ રહ્યું છે અને તે પહેલા સરકારે વિપક્ષની સંમતિ મેળવીને ભંડોળ યોજનાને પાસ કરાવવી પડશે, જો આમ નહીં થાય, તો પછી  1 ઓક્ટોબરથી દેશમાં શટડાઉન થઈ શકે છે. અને જો આવું થાય છે, તો આપણને એક મોટી નાણાકીય સંકટ સર્જાતું જોવા મળેશે. કર્મચારીઓને પગાર નહીં મળે, યોજનાઓ બંધ થશે અને લોકોને જરૂરી વસ્તુઓ માટે પણ મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડશે. તો ચાલો સમજીએ કે શટડાઉનની સ્થિતિ શા માટે ઉભી થાય છે અને તેની શું અસર થાય છે?

છેલ્લી તારીખ 30 સપ્ટેમ્બર 

અમેરિકામાં શટડાઉનનો સીધો અર્થ એ છે કે ત્યાં તમામ પ્રકારના સરકારી કામો ઠપ્પ થઈ જશે. તેની પાછળનું કારણ એ છે કે સરકાર આ કામો માટે તેની મહત્વપૂર્ણ યોજનાઓ ચાલુ રાખવા માટે લોનના રૂપમાં જરૂરી નાણાં લે છે. આ લોન માટે યુએસ સંસદ એટલે કે કોંગ્રેસની મંજૂરી જરૂરી છે. પરંતુ અહીં સમસ્યા એ છે કે કોંગ્રેસ પાસે મંજૂરી માટે પહોંચતા પહેલા પાર્ટી અને વિપક્ષો એટલે કે ડેમોક્રેટિક અને રિપબ્લિકન પાર્ટીઓ વચ્ચે પરસ્પર સંમતિ જરૂરી છે. સામાન્ય રીતે, ભંડોળ પૂરું થતાં સુધીમાં, બંને વચ્ચે સમજૂતી થઈ જાય છે, પરંતુ આ વખતે પરિસ્થિતિ અલગ છે.

ફંડિંગ પ્લાન મંજૂર થવામાં માત્ર બે દિવસ બાકી છે અને આ વખતે દેશમાં રાજકારણ ચરમસીમા પર છે. રિપબ્લિકન પાર્ટી કેટલીક સરકારી યોજનાઓ અને ખર્ચાઓ પર જિદ્દી વલણ જાળવીને વાંધો ઉઠાવી રહી છે. આ સાથે વિપક્ષ અમેરિકાના સતત વધી રહેલા દેવાને ટાંકીને પોતાની માંગ પર અડગ છે. આવી સ્થિતિમાં આ વખતે ફંડિંગ પ્લાન પર બંને પક્ષો વચ્ચે સહમતિ બને તેવી શક્યતા ઓછી જણાઈ રહી છે. જો 30 સપ્ટેમ્બર 2023 સુધીમાં આવું નહીં થાય તો 1 ઓક્ટોબર 2023થી દેશને શટડાઉનનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

અમેરિકા 33 ટ્રિલિયનના દેવા હેઠળ 

જો યુએસમાં શટડાઉન થાય છે, તો તે અમેરિકન અર્થતંત્ર માટે મોટો ફટકો હશે જે પહેલેથી જ બેંકિંગ કટોકટી અને અન્ય પડકારોના વમળમાં ફસાયેલી છે. અમેરિકાનું કુલ દેવું (ડેટ ઓન યુએસ) 33 ટ્રિલિયન ડોલરને વટાવી ગયું છે. એક ક્વાર્ટરમાં તેમાં 1 ટ્રિલિયન ડોલરથી વધુનો વધારો થયો છે. જેના કારણે સરકાર બંધની સ્થિતિ સર્જાય તેવી દહેશત છે. વિપક્ષી પ્રજાસત્તાક પણ સતત કહી રહ્યા છે કે સરકારનું દેવું ઘણું વધારે છે અને તે દેશના જીડીપીને વટાવી ગયું છે. આટલું દેવું લઈને આગળ વધવું ભવિષ્યમાં અર્થતંત્ર માટે ખતરો ઉભો કરે છે.

વિપક્ષો સમાધાનના મૂડમાં નથી

અમેરિકામાં બોન્ડ યીલ્ડ સતત વધી રહી છે અને હોમ લોનનો સરેરાશ દર 8 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે. વિપક્ષનું કહેવું છે કે આવી જન કલ્યાણકારી યોજનાઓ જે બિનજરૂરી છે તેને રોકવી જોઈએ અને ખર્ચ ઘટાડવો જોઈએ. આ માંગણીઓને લઈને વિપક્ષ પોતાની માંગ પર અડગ છે અને જો સમજૂતી નહીં થાય તો અમેરિકામાં શટડાઉન થઈ શકે છે.

33 લાખ કર્મચારીઓનો પગાર અટકી જશે

જો અમેરિકામાં શટડાઉન થશે તો સરકારે તેના કર્મચારીઓને પગાર ચૂકવવો પડશે. સરકારી કામકાજ ઠપ થવાને કારણે અનેક યોજનાઓ અટકી જશે. તેનાથી દેશના અંદાજે 33 લાખ કર્મચારીઓને અસર થશે અને તેમનો પગાર અટકી જશે. તેમાંથી લગભગ 20 લાખ સિવિલ સર્વિસ કર્મચારીઓ અને 13 લાખ ડિફેન્સ કર્મચારીઓને અસર થશે. દરમિયાન, આવશ્યક સેવાઓ ચાલુ રહેશે, પરંતુ નવી યોજનાઓ હોલ્ડ પર રાખવામાં આવશે. તેનાથી મોંઘવારીનો માર સહન કરી રહેલા દેશના લોકો પર વધુ બોજ પડશે. અમેરિકા જેવા અર્થતંત્રમાં શટડાઉનની અસર વિશ્વના ઘણા દેશોમાં પણ જોવા મળી શકે છે.