સુપ્રીમ કોર્ટે શુક્રવારે બેચલર ઓફ એજ્યુકેશન (B.ED) અને બેઝિક ટ્રેનિંગ કોર્સ (BTC) વિવાદમાં મોટો ચુકાદો આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્ણયથી BTC ધારકોને રાહત મળી છે, જ્યારે B.Ed ઉમેદવારોને નિરાશાજનક સમાચાર મળ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે NCPE અને કેન્દ્ર સરકારની SLP ફગાવી દીધી હતી અને રાજસ્થાન હાઈકોર્ટના નિર્ણયને યથાવત રાખ્યો હતો. કોર્ટે B.Ed ધારકોને પ્રાથમિક શાળામાંથી હાંકી કાઢ્યા છે.

B.Ed કરેલા ઉમેદવારોને ઝટકો

સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્ણયથી હવે B.Ed કરેલા તમામ ઉમેદવારો પ્રાથમિક શાળાઓમાં શિક્ષક બનવાના દાવામાંથી બહાર થઈ ગયા છે. હવે તેઓ પ્રાથમિક શાળાઓમાં શિક્ષક બની શકશે નહીં. આ નિર્ણય બાદ પ્રાથમિક શાળાઓમાં માત્ર BTC ડિપ્લોમા ધારકો જ શિક્ષક બની શકશે. કોર્ટના આ નિર્ણયની અસર હવે માત્ર રાજસ્થાન જ નહીં પરંતુ દેશના તમામ રાજ્યોમાં જોવા મળશે.

ધોરણ 5 સુધી BTC ઉમેદવારો

હવે પ્રાથમિક ધોરણ એટલે કે ધોરણ 5 સુધી  B.Ed ધારકો શિક્ષક બની શકશે નહીં. એટલે કે હવે માત્ર  BTC ઉમેદવારોને જ 5મા ધોરણ સુધી ભણાવવાની તક આપવામાં આવશે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલે મોટો નિર્ણય સંભળાવ્યો છે. વાસ્તવમાં, ટોચની અદાલતે, રાજસ્થાન સરકારની તરફેણમાં ચુકાદો આપતાં, નીચલી અદાલતના નિર્ણયને યથાવત રાખ્યો છે કે માત્ર ડિપ્લોમા બેઝિક ટ્રેનિંગ કોર્સ (BTC) પ્રમાણપત્ર ધારકો જ પ્રાથમિક ગ્રેડ શિક્ષક બનવા માટે પાત્ર હશે. સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્ણયને B.Ed વિદ્યાર્થીઓ માટે મોટો ફટકો માનવામાં આવી રહ્યો છે.

સમગ્ર મામલો શું હતો? 

રાજસ્થાન સરકારે પ્રાથમિક શાળાઓમાં શિક્ષકોની ભરતી હાથ ધરી હતી. જેમાં સરકાર દ્વારા બી.એડ ઉમેદવારોને આ ભરતી માટે અયોગ્ય જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. રાજસ્થાન સરકારના આ નિર્ણય સામે ઉમેદવારોએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી હતી. હવે સુપ્રીમ કોર્ટે પણ રાજસ્થાન સરકારના નિર્ણયને યોગ્ય ઠેરવ્યો છે. જસ્ટિસ અનિરુદ્ધ કુમાર બોઝની અધ્યક્ષતાવાળી બેંચે રાજસ્થાન સરકારની આ નીતિને યોગ્ય ઠેરવતા રાજસ્થાન હાઈકોર્ટના નિર્ણય પર પોતાની મહોર લગાવી છે.

NCTEના નોટિફિકેશન બાદ થયો વિવાદ 

વર્ષ 2018માં NCTE દ્વારા જાહેરનામું બહાર પાડવામાં આવ્યા બાદ B.Ed vs BSTC વિવાદ શરૂ થયો હતો. જેમાં એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે B.Ed ડિગ્રી ધારકો આ શરતે રાજસ્થાન ટીચર એલિજિબિલિટી ટેસ્ટ (REET)ની લેવલ-1 પરીક્ષા માટે લાયક ગણાશે. જ્યારે તેઓ પરીક્ષા પાસ કર્યા બાદ 6 મહિનાનો બ્રિજ કોર્સ કરશે. આ અંગે રાજસ્થાન હાઈકોર્ટમાં પક્ષ અને વિપક્ષ બંને તરફથી અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી, જેમાં કોઈ નિર્ણય થઈ શક્યો ન હતો. જ્યારે રાજસ્થાન સરકારે REET 2021નું નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું હતું, ત્યારે B.Ed ડિગ્રી ધારકોને એક શરત સાથે પરીક્ષામાં બેસવાની તક આપવામાં આવી હતી કે અંતિમ નિર્ણય હાઇકોર્ટના નિર્ણયને આધીન રહેશે.